Zbiory Czartoryskich w Szczecinie?

Czy w Szczecinie będziemy mogli oglądać eksponaty z krakowskiego Muzeum Czartoryskich? Trwają intensywne starania o przyjazd tej wspaniałej kolekcji sztuki do Muzeum Narodowego w Szczecinie

Muzeum Czartoryskich w Krakowie przejdzie gruntowny remont. Prowadząca je Fundacja Czartoryskich już w styczniu rozpocznie przenoszenie eksponatów. Chce rozproszyć kolekcję na ekspozycjach w innych muzeach i w ten sposób popularyzować zbiory. Niektórzy krakowscy historycy przeciwko temu protestują, proponując przeniesienie kolekcji na czas remontu do tamtejszego Muzeum Narodowego.

Tymczasem o prezentację kolekcji Czartoryskich u siebie starają się m.in. Szczecin, Warszawa i Puławy.

- Krakowianie są niezwykle przywiązani do swojej kolekcji i ze zgrozą myślą o pokazywaniu jej w innych miejscach - przyznaje Lech Karwowski, dyrektor Muzeum Narodowego w Szczecinie. - Ale ponieważ zbiory i tak muszą być przemieszczone na czas remontu Muzeum Czartoryskich, uważamy, że nasze województwo, które jest najuboższe w zabytki związane z historią Rzeczypospolitej, szczególnie zasługuje na taki ideowy "zastrzyk".

Starania o kolekcję wspiera wicemarszałek Witold Jabłoński. - Jest mi ona bardzo dobrze znana, bo przez cztery lata chodziłem do liceum Ojców Pijarów w Krakowie i mieszkałem vis-a-vis tego muzeum. To jeden z największych, najwspanialszych zbiorów sztuki. Czołowy przykład polskiego mecenatu. Jej przyjazd byłby niesamowitą okazją dla Szczecina i mieszkańców województwa. Usłyszałem nawet opinię z Krakowa, że nie dość, że Szczecin zabrał księgozbiór prof. Henryka Markiewicza [książki wybitnego literaturoznawcy z Krakowa zakupiła Książnica Pomorska - red.], to teraz chce zbiory muzealne.

Jest się o co starać. - Rola kolekcji Czartoryskich w historii Polski jest ogromna - mówi dyrektor Karwowski. - Było to od 1801 r. pierwsze polskie muzeum dostępne publicznie, poświęcone pamięci chwały narodu. Te zbiory współtworzyły naszą świadomość narodową w XIX w. To nieomalże podręcznik dziejów Polski, gdzie każdy obiekt może być ilustracją w podręczniku historycznym.

Kolekcję Czartoryskich zainaugurowała księżna Izabela Czartoryska, która zaczęła w Puławach gromadzić pamiątki narodowe, by stworzyć panteon chwały wojennej Polaków. Dwa największe skarby tego zbioru to najpiękniejszy portret w Polsce - "Dama z gronostajem" (popularna "Dama z łasiczką") Leonarda da Vinci oraz jeden z trzech obrazów Rembrandta, jakie są w kraju - "Pejzaż z miłosiernym Samarytaninem".

W staraniach mamy też jeszcze jeden argument. - Izabela z Flemmingów wywodzi się z pomorskich Flemmingów. Jest to więc osoba, która łączy dzieje Pomorza i Polski, podobnie jak Maria z Baranowskich Dohrn. Mamy szczęście do takich dam, co przypominałyby obecność kolekcji Czartoryskich w Szczecinie, eksponowane obok kolekcji antycznej współtworzonej przez Marię Dohrn - dodaje Lech Karwowski.

Decyzje mogą zapaść w przyszłym tygodniu. Kolekcja Czartoryskich prezentowana byłaby w Muzeum na Wałach Chrobrego.